🚌 NHÀ XE PHƯƠNG ĐÔNG
SĐT:
0.898.707.868
–
0986.861.865
Chuyên tuyến: Nam Định – Sài Gòn – Bình Dương
Đưa đón tận nhà tại: Nghĩa Hưng (cũ), Bình Dương
Đại lí bán vé xe cho tất cả các tuyến xe Bắc-Nam
Chuyên tuyến: Nam Định – Sài Gòn – Bình Dương
Đưa đón tận nhà tại: Nghĩa Hưng (cũ), Bình Dương
Đại lí bán vé xe cho tất cả các tuyến xe Bắc-Nam
I. Bài giảng (Video bài giảng)
A-Video bài học
🚌 NHÀ XE PHƯƠNG ĐÔNG
SĐT:
0.898.707.868
–
0986.861.865
Chuyên tuyến: Nam Định – Sài Gòn – Bình Dương
Đưa đón tận nhà tại: Nghĩa Hưng (cũ), Bình Dương
Đại lí bán vé xe cho tất cả các tuyến xe Bắc-Nam
Chuyên tuyến: Nam Định – Sài Gòn – Bình Dương
Đưa đón tận nhà tại: Nghĩa Hưng (cũ), Bình Dương
Đại lí bán vé xe cho tất cả các tuyến xe Bắc-Nam
II. Tóm tắt bài học (theo bài giảng)
I. Đặc điểm chung của tế bào nhân sơ
– Tế bào nhân sơ có cấu trúc đơn giản
+chưa có nhân hoàn chỉnh
+chưa có màng nhân ngăn cách giữa chất nhân và tế bào chất.
+chưa có hệ thống nội màng
+chưa có các bào quan có màng bao bọc
+chưa có bộ khung xương tế bào.
-Hình dạng: hình cầu, hình que và hình xoắn.
-Kích thước rất nhỏ (1µm đến 5µm), bằng khoảng 1/10 tế bào nhân thực
-Kích thước nhỏ đem lại ưu thế cho tế bào nhân sơ: Tỉ lệ S/V lớn dẫn đến tốc độ
+trao đổi chất với môi trường nhanh
+chuyển hoá vật chất, năng lượng và sinh sản nhanh
→là sinh vật thích nghi nhất trên Trái Đất.
II. Cấu tạo tế bào nhân sơ
1. Lông, roi và màng ngoài
a. Lông
-Giúp vi khuẩn bám dính, tiếp hợp với nhau, bám vào bề mặt tế bào sinh vật khác. Ví dụ: Vi khuẩn Helicobacter pylori dùng lông bám dính vào tế bào niêm mạc dạ dày người, gây bệnh viêm loét dạ dày.
b. Roi
-Được cấu tạo từ bó sợi protein
-Chức năng: Là cơ quan vận động của tế bào.
-Các tế bào vi khuẩn có thể có một hoặc một vài roi.
c. Màng ngoài
-Cấu tạo: chủ yếu từ lipopolysaccharide.
-Tác dụng: bảo vệ chúng khỏi sự tấn công của các tế bào bạch cầu.
2. Thành tế bào và màng tế bào
a. Thành tế bào
-Cấu trúc thành tế bào vi khuẩn
+độ dày từ 10 nm đến 20 nm
+được cấu tạo bởi peptidoglycan.
-Thành tế bào như cái khung, giữ ổn định hình dạng, bảo vệ tế bào.
-Phân loại vi khuẩn
+vi khuẩn Gram dương (Gr+), có thành dày bắt màu tím khi nhuộm Gram.
+vi khuẩn Gram âm (Gr–), có thành mỏng bắt màu đỏ khi nhuộm Gram.
-Thành tế bào ảnh hưởng đến mức độ mẫn cảm của vi khuẩn đối với kháng sinh.
-Vị trí: nằm bên trong thành tế bào
-Cấu tạo: chủ yếu là lớp kép phospholipid và protein.
-Chức năng: trao đổi chất có chọn lọc, nơi diễn ra các quá trình chuyển hoá vật chất-năng lượng của tế bào.
b. Màng tế bào
-Vị trí: nằm bên trong thành tế bào
-Cấu tạo: chủ yếu là lớp kép phospholipid và protein.
-Chức năng: trao đổi chất có chọn lọc, nơi diễn ra các quá trình chuyển hoá vật chất-năng lượng của tế bào.
3. Tế bào chất
-Vị trí: Nằm giữa màng tế bào và vùng nhân.
-Thành phần:
+Bào tương (dạng keo lỏng, chủ yếu là nước, hợp chất hữu cơ-vô cơ).
+Các hạt dự trữ (đường, lipid) và nhiều ribosome.
-Vai trò: nơi diễn ra các phản ứng hoá sinh, đảm bảo duy trì các hoạt động sống của tế bào.
4. Vùng nhân
-Không có màng bao bọc
-Chứa phân tử DNA dạng vòng, mạch kép chính.
-một số vi khuẩn còn có DNA nhỏ, dạng vòng, mạch kép (phụ) là plasmid.
+plasmid thường chứa nhiều gene kháng thuốc kháng sinh.
+plasmid mang gene kháng thuốc kháng sinh có thể được truyền từ vi khuẩn này sang vi khuẩn khác bằng tiếp hợp.
+plasmid thường được sử dụng trong kĩ thuật chuyển gen.
+thiếu plasmid thì vi khuẩn vẫn sinh trưởng bình thường.
🚌 NHÀ XE PHƯƠNG ĐÔNG
SĐT:
0.898.707.868
–
0986.861.865
Chuyên tuyến: Nam Định – Sài Gòn – Bình Dương
Đưa đón tận nhà tại: Nghĩa Hưng (cũ), Bình Dương
Đại lí bán vé xe cho tất cả các tuyến xe Bắc-Nam
Chuyên tuyến: Nam Định – Sài Gòn – Bình Dương
Đưa đón tận nhà tại: Nghĩa Hưng (cũ), Bình Dương
Đại lí bán vé xe cho tất cả các tuyến xe Bắc-Nam
III. Giải bài tập sách giáo khoa
Trả lời:
Như ta đã biết, sinh vật nhân sơ có kích thước rất nhỏ, chỉ quan sát được trên kính hiển vi. Kích thước nhỏ đem lại ưu thế cho sinh vật nhân sơ: Tỉ lệ S/V (diện tích bề mặt tế bào/thể tích tế bào) lớn dẫn đến tốc độ trao đổi chất với môi trường nhanh, nhờ đó tốc độ chuyển hóa vật chất, năng lượng và sinh trưởng, sinh sản nhanh, khả năng biến đổi vật chất di truyền diễn ra nhanh chóng. Do đó, chúng là loài thích nghi nhất trên Trái Đất, phân bố ở hầu như mọi nơi trên Trái Đất, có thể sống ở những môi trường có điều kiện sống khác nhau, kể cả những môi trường khắc nghiệt như nơi có nhiệt độ rất cao hoặc rất thấp; nơi có nồng độ acid cao hoặc kiềm cao,…
Câu hỏi 1 trang 45 Sinh học 10: Nêu các đặc điểm chung của tế bào nhân sơ. Vì sao loại tế bào này được gọi là tế bào nhân sơ?
Trả lời:
• Các đặc điểm chung của tế bào nhân sơ:
- Kích thước nhỏ (từ 1 µm đến 5 µm), cần kính hiển vi để quan sát.
- Cấu tạo tế bào đơn giản: chưa có màng nhân, chưa có các bào quan có màng bao bọc, chưa có hệ thống nội màng.
- Có nhiều hình dạng khác nhau, phổ biến nhất là hình cầu, hình que, hình xoắn.
- Tốc độ chuyển hóa vật chất và năng lượng và sinh sản nhanh do tỉ lệ S/V (diện tích bề mặt tế bào/thể tích tế bào) lớn.
- Phân bố rộng.
• Loại tế bào này được gọi là tế bào nhân sơ vì loại tế bào này chưa có nhân hoàn chỉnh, nhân chưa có màng nhân bao bọc vật chất di truyền để ngăn cách với phần tế bào chất.
Câu hỏi 2 trang 45 Sinh học 10: Loại vi khuẩn A có kích thước trung bình là 1 µm, loại vi khuẩn B có kích thước trung bình là 5 µm. Theo lí thuyết, loại nào sẽ có tốc độ sinh sản nhanh hơn? Giải thích.
Trả lời:
- Loài nào có kích thước càng nhỏ thì tỉ lệ S/V càng lớn → Tốc độ trao đổi chất với môi trường nhanh, nhờ đó tốc độ chuyển hóa vật chất, năng lượng; sinh trưởng; sinh sản càng nhanh.
- Từ đó, ta thấy, vi khuẩn A có kích thước nhỏ hơn vi khuẩn B nên tỉ lệ S/V của vi khuẩn A lớn hơn so với vi khuẩn B → Tốc độ sinh sản của vi khuẩn A nhanh hơn tốc độ sinh sản của vi khuẩn B.
Dừng lại và suy ngẫm (trang 46)
Câu hỏi 1 trang 46 Sinh học 10: Phân biệt lông và roi ở tế bào vi khuẩn.
Trả lời:
Phân biệt lông và roi ở tế bào vi khuẩn:
- Roi được cấu tạo từ bó sợi protein, là cơ quan vận động của tế bào. Các tế bào vi khuẩn có thể có một hoặc một vài roi.
- Lông ngắn hơn roi nhưng có số lượng nhiều hơn roi. Lông là bộ phận giúp các tế bào vi khuẩn bám dính, tiếp hợp với nhau hoặc bám vào bề mặt tế bào của sinh vật khác.
Câu hỏi 2 trang 46 Sinh học 10: Nêu cấu tạo và chức năng của thành tế bào và màng tế bào ở nhân sơ.
Trả lời:
| Cấu tạo | Chức năng | |
|---|---|---|
| Thành tế bào | Có độ dày từ 10 nm đến 20 nm, được cấu tạo bởi peptidoglycan. |
|
| Màng tế bào | Được cấu tạo bởi hai thành phần chủ yếu là lớp kép phospholipid và protein. |
|
Câu hỏi 1 trang 46 Sinh học 10: Tế bào chất và vùng nhân của tế bào nhân sơ có cấu trúc và chức năng như thế nào?
Trả lời:
| Cấu trúc | Chức năng | |
|---|---|---|
| Tế bào chất |
|
|
| Vùng nhân |
|
|
Trả lời:
Cấu tạo vùng nhân chưa hoàn chỉnh, không có màng bao bọc và hầu hết chỉ chứa một phân tử DNA nên gọi là vùng nhân mà không phải là nhân tế bào.
Câu hỏi 3 trang 46 Sinh học 10: Phân biệt DNA vùng nhân và plasmid.
Trả lời:
- DNA vùng nhân: Thường chỉ có 1 phân tử DNA, có kích thước lớn, có chức năng mang thông tin di truyền quy định toàn bộ các hoạt động sống của tế bào.
- Plasmid: Thường có nhiều plasmid trong 1 tế bào, có kích thước nhỏ hơn, có chức năng mang thông tin quy định tính một số đặc tính của vi khuẩn như tính kháng thuốc kháng sinh.
Luyện tập và vận dụng (trang 47)
Câu 1 trang 47 Sinh học 10: Hoàn thành bảng cấu trúc và chức năng các thành phần của tế bào nhân sơ theo bảng mẫu sau:
| Thành phần | Cấu trúc | Chức năng |
|---|---|---|
| Thành tế bào | ? | ? |
| … | ? | ? |
Dựa vào thành phần nào người ta có thể phân biệt được 2 nhóm vi khuẩn (Gr–), (Gr+)? Điều này có ý nghĩa gì đối với y học?
| Thành phần | Cấu trúc | Chức năng |
|---|---|---|
| Vùng nhân |
|
|
| Màng sinh chất |
|
|
| Thành tế bào |
|
|
| Tế bào chất |
|
|
| Roi |
|
|
| Lông |
|
|
| Ribosome |
|
|
Trả lời:
- Plasmid của tế bào vi khuẩn được ứng dụng trong kĩ thuật di truyền để biến nạp gene mong muốn từ tế bào này sang tế bào khác.
- Nhờ có kích thước nhỏ, có khả năng nhân lên độc lập với hệ gene của tế bào và mang gene chỉ định (gen kháng kháng sinh) nên trong kĩ thuật chuyển gene, các plasmid thường được sử dụng làm vector để biến nạp gene tái tổ hợp từ tế bào này sang tế bào khác.
Câu 3 trang 47 Sinh học 10: Dựa vào thành phần nào người ta có thể phân biệt được 2 nhóm vi khuẩn Gr–, Gr+? Điều này có ý nghĩa gì đối với y học?
Trả lời:
- Dựa vào cấu tạo của thành tế bào,vi khuẩn được chia làm 2 nhóm:
+ Vi khuẩn Gram dương (Gr+), có thành dày bắt màu tím khi nhuộm Gram.
+ Vi khuẩn Gram âm (Gr
- Thành tế bào ảnh hưởng đến mức độ mẫn cảm của vi khuẩn đối với kháng sinh → Việc phân biệt Gr– và Gr+ giúp con người đưa ra các phương pháp phòng và chữa các bệnh do các loại vi khuẩn Gr– và Gr+ phù hợp.
🚌 NHÀ XE PHƯƠNG ĐÔNG
SĐT:
0.898.707.868
–
0986.861.865
Chuyên tuyến: Nam Định – Sài Gòn – Bình Dương
Đưa đón tận nhà tại: Nghĩa Hưng (cũ), Bình Dương
Đại lí bán vé xe cho tất cả các tuyến xe Bắc-Nam
Chuyên tuyến: Nam Định – Sài Gòn – Bình Dương
Đưa đón tận nhà tại: Nghĩa Hưng (cũ), Bình Dương
Đại lí bán vé xe cho tất cả các tuyến xe Bắc-Nam
IV. Bài tập (Trắc nghiệm-tự luận)
I. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TẾ BÀO NHÂN SƠ-T44(12 câu) NHÀ XE PHƯƠNG ĐÔNG
SĐT:
0.898.707.868
–
0986.861.865
Chuyên tuyến: Nam Định – Sài Gòn – Bình Dương
Đưa đón tận nhà tại: Nghĩa Hưng (cũ), Bình Dương
Đại lí bán vé xe cho tất cả các tuyến xe Bắc-Nam
Chuyên tuyến: Nam Định – Sài Gòn – Bình Dương
Đưa đón tận nhà tại: Nghĩa Hưng (cũ), Bình Dương
Đại lí bán vé xe cho tất cả các tuyến xe Bắc-Nam
V. Nội dung sách giáo khoa(Audio-Word)
1. Audio sách giáo khoa
2. Word sách giáo khoa
–>
VI. Tư liệu tham khảo
🚌 NHÀ XE PHƯƠNG ĐÔNG
SĐT:
0.898.707.868
–
0986.861.865
Chuyên tuyến: Nam Định – Sài Gòn – Bình Dương
Đưa đón tận nhà tại: Nghĩa Hưng (cũ), Bình Dương
Đại lí bán vé xe cho tất cả các tuyến xe Bắc-Nam
Chuyên tuyến: Nam Định – Sài Gòn – Bình Dương
Đưa đón tận nhà tại: Nghĩa Hưng (cũ), Bình Dương
Đại lí bán vé xe cho tất cả các tuyến xe Bắc-Nam