BÀI 03-THỰC HÀNH: TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ KHOÁNG Ở THỰC VẬT
Nhà xe công dụng chuyên tuyến: NAM ĐỊNH <-----> SÀI GÒN
Nam Định-Nghĩa Hưng(Đông Bình/Quỹ Nhất)/Kim Sơn/Nga Sơn -> Ninh Bình -> Thanh Hóa–> ……–> Bình Dương–>Sài Gòn (Ngã Tư Ga – An Sương – Q12 – Hóc Môn – Đồng Tiến – Củ Chi)
↘XE CHẠY TẤT CẢ CÁC NGÀY CHẴN (Âm lịch) TRONG THÁNG
↘Hỗ trợ nhiệt tình khách đi tuyến dài, ngắn (Nam Đinh-Thanh Hóa; Nam Định-Vinh;……Nam Định -Hà Tĩnh;……
↘Xe trang bị nhiều tính năng an toàn, tiện nghi, rộng rãi, đáp ứng nhu cầu riêng biệt của khách hàng.
↘Wifi tốc độ cao, nước suối, khăn lạnh.
↘Ăn uống tại những địa điểm an toàn-sạch sẽ, chất lượng, thoải mái, vui vẻ.
↘Đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp: Lái xe, phụ xe được đào tạo chuyên nghiệp, tận tình, chu đáo đảm bảo cho quý khách một chuyến đi vui vẻ, an toàn, thoải mái như đi du lịch.
☎LIÊN HỆ ĐẶT VÉ – GỬI HÀNG:
0986. 861. 865-0988. 332. 828
🏠Địa chỉ: Đội 2-Phú Thọ-Nghĩa Hải-Nghĩa Hưng -Nam Định
(khu đô thị mới Nghĩa Hải-Nghĩa Hưng-Nam Định)
Địa chỉ google map (click vào đây để xem vị trí nhà xe trên bản đồ)
A. TÓM TẮT LÍ THUYẾT
I. Yêu cầu cần đạt:
– Thực hiện được các thí nghiệm chứng minh sự hút nước ở rễ, vận chuyển nước ở thân và thoát hơi nước ở lá. Thực hành tưới nước chăm sóc cây
– Thực hiện được các bước trồng cây thủy canh, khí canh
– Thực hành quan sát được cấu tạo khí khổng ở lá
II. Chuẩn bị:
1. Dụng cụ, thiết bị:
-Lam kính, ống nghiệm, cốc thủy tinh 100mL, chậu trồng cây.
-Kim mũi mác, kẹp, giấy thấm, dao lam, giá ống nghiệm.
– Kính hiển vi.
-Video về quy trình trồng cây thủy canh, khí canh.
2. Hóa chất:
-Dung dịch màu thực phẩm, xanh methylen,…
-Dung dịch cobalt chloride,…
3. Mẫu vật:
-Cành có hoa màu trắng: Hoa hồng, hoa cúc, hoa đồng tiền,…
-Cây cảnh: Dừa cạn, mười giờ, sử quân tử,…
-Cây có hệ rễ chùm hoàn chỉnh: Ngô, cần tây, ….
III. Cách tiến hành
1. Thí nghiệm trao đổi nước ở thực vật:
a. Chứng minh quá trình thoát hơi nước ở rễ
-Nguyên lí: Dựa vào sự thay đổi lượng nước cung cấp cho rễ cây trước và sau thời gian thí nghiệm để chứng minh có hoạt động hấp thụ nước ở hệ rễ.
-Quy trình thí nghiệm: Các bước tiến hành thí nghiệm được thể hiện ở hình 3.1 sau Bước 1: Đặt và cố định hai cây con vào 2 ống nghiệm chứa nước, sao cho mực nước chạm đến phần gốc cây; bố trí một ống nghiệm đối chứng không có cây.
Bước 2: Ngắt toàn bộ lá của một cây, nhỏ vào mỗi ống nghiệm 1 giọt dầu để tránh thoát hơi nước, đánh dấu mực nước ban đầu ở 3 ống nghiệm và đặt ở nơi thoáng gió.
Bước 3: Quan sát, nhận xét và giải thích về sự thay đổi mực nước trong 2 ống nghiệm so với mực nước ban đầu sau khoảng 1 giờ bố trí thí nghiệm.
b. Chứng minh quá trình vận chuyển nước ở thân:
-Nguyên lí: sử dụng dung dịch màu để đánh dấu và quan sát đường đi của nước trong hệ mạch của thực vật, qua đó chứng minh quá trình vận chuyển nước ở thân.
-Quy trình thí nghiệm:
Bước 1: Cắm 2 cành hoa trắng vào 2 cốc chứa dung dịch màu (đỏ và xanh); cắm 1 cành hoa trắng vào cốc nước thường (đối chứng).
Bước 2: Sau khoảng 45 phút, cắt ngang các cành hoa ở vị trí cách gốc3–5 cm hoặc cắt lát mỏng tại các vị trí khác nhau trên cuống hoa.
Bước 3: Quan sát sự nhuộm màu ở các mặt cắt trên cành hoa bằng mắt thường hoặc bó mạch ở lát cắt mỏng bằng kính hiển vi vật kính 40x
Bước 4: Cắm lại cành hoa vào cốc dung dịch màu và quan sát sự chuyển màu của cánh hoa sau khi để qua đêm.
c. Chứng minh quá trình thoát hơi nước ở lá:-Nguyên lí: dựa vào sự chuyển màu của giấy tẩm cobalt chloride để chứng minh có quá trình thoát hơi nước ở lá.
-Quy trình thí nghiệm:
Bước 1: Đặt 2 mảnh giấy thấm tẩm cobalt chloride đã sấy khô lên mặt trên và mặt dưới của lá theo hướng đối xứng nhau.
Bước 2: Đặt lam kính bao bên ngoài giấy ở cả mặt trên và mặt dưới lá, dùng kẹp giữ giấy và lam kính trên lá.
Bước 3: Quan sát sự chuyển màu của giấy tẩm cobalt chroride ở mặt trên và dưới của lá sau khoảng 30 phút thí nghiệm.
d. Thực hành quan sát cấu tạo khí khổng của láBước 1: Sử dụng kim mũi mác bóc một lớp mỏng phần biểu bì ở mặt sau lá thài lài tía.
Bước 2: Đặt lớp biểu bì lá thài lài tía lên lam kính, nhỏ lên đó một giọt nước cất.
Bước 3: Quan sát hình dạng, trạng thái (đóng, mở) khí khổng trên lớp biểu bì dưới kính hiển vi ở vật kính 10× và 40×.
Hình 3.4. Quy trình quan sát cấu tạo khí khổng
e. Thực hành tưới nước chăm sóc cây-Nguyên lí: tưới nước hợp lí sẽ đảm bảo trạng thái cân bằng nước trong cây. Khi tưới nước không đủ hoặc thừa so với nhu cầu sinh lí của cây, cây mất cân bằng nước, biểu hiện thành triệu chứng héo, thối, có thể dẫn đến chết cây.
-Quy trình quan sát cấu tạo khí khổng:
Bước 1: Sử dụng kim mũi mác bóc một lớp mỏng phần biểu bì ở mặt sau lá thài lài tía.
Bước 2: Đặt lớp biểu bì lá thài lài tía lên lam kính, nhỏ lên đó một giọt nước cất.
Bước 3: Quan sát hình dạng, trạng thái (đóng, mở) khí khổng trên lớp biểu bì dưới kính hiển vi ở vật kính 10× và 40×.
2. Thực hành trồng cây thủy canh, khí canha. Nguyên lí: Thuỷ canh và khí canh là hai phương pháp trồng cây không cần đất, dinh dưỡng được cung cấp cho cây dưới dạng các chất khoáng hoà tan trong dung dịch trồng cây.
-Quy trình thí nghiệm: Điều chỉnh hàm lượng và thành phần các nguyên tố khoáng trong dung dịch sẽ cho năng suất và chất lượng sản phẩm khác nhau. Trong hệ thống thuỷ canh, cây được trồng vào các giá thể trơ (xơ dừa, đất sét nung,…) chứa trong các rọ trồng cây và đặt trong dung dịch dinh dưỡng. Trong hệ thống khí canh, dung dịch dinh dưỡng được cung cấp cho cây dưới dạng sương nhờ máy bơm.
b. Quy trình thực hành: Học sinh xem video về quy trình trồng cây theo phương pháp thuỷ canh và khí canh, thực hiện các nhiệm vụ sau:
– Nêu các dụng cụ, hoá chất được sử dụng để trồng cây thuỷ canh, khí canh.
– Vẽ sơ đồ các bước tiến hành trồng cây thuỷ canh và khí canh.
– So sánh, rút ra nhận xét về ưu điểm và hạn chế của hai phương pháp này so với phương pháp trồng cây trên đất.
Tuỳ từng điều kiện, học sinh có thể tham quan các mô hình trồng cây thuỷ canh, khí canh tại địa phương (nếu có), tham gia thực hiện một số bước trong quy trình sản xuất cây thủy canh theo quy trình được hướng dẫn bởi cơ sở sản xuất.
B. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Nguyên lí của thí nghiệm chứng minh quá trình hấp thụ nước ở rễ là dựa vào
A. sự thay đổi chiều cao của cây trước và sau thời gian thí nghiệm.
B. sự thay đổi màu sắc của giấy cobalt chloride trước và sau thời gian thí nghiệm.
C. sự thay đổi màu của nước trong ống nghiệm trước và sau thời gian thí nghiệm.
D. sự thay đổi lượng nước cung cấp cho cây trước và sau thời gian thí nghiệm.
Hướng dẫn
Đáp án đúng là: D
Nguyên lí của thí nghiệm chứng minh quá trình hấp thụ nước ở rễ là dựa vào sự thay đổi lượng nước cung cấp cho cây trước và sau thời gian thí nghiệm.
Câu 2: Trong thí nghiệm chứng minh quá trình vận chuyển nước ở thân, có thể sử dụng hóa chất nào dưới đây?
A. Dung dịch H2SO4.
B. Dung dịch màu thực phẩm.
C. Dung dịch KOH.
D. Dung dịch NaOH.
Câu 3: Vì sao trong thí nghiệm chứng minh quá trình vận chuyển nước ở thân nên lựa chọn hoa có màu trắng?
A. Vì hoa có màu trắng sẽ giúp dễ dàng quan sát kết quả hơn các loại hoa màu khác.
B. Vì hoa có màu trắng có tốc độ thoát hơi nước cao hơn các loại hoa màu khác.
C. Vì hoa có màu trắng có tốc độ vận chuyển nước cao hơn các loại hoa màu khác.
D. Vì hoa có màu trắng có tốc độ hấp thụ nước cao hơn các loại hoa màu khác.
Hướng dẫn
Đáp án đúng là: A
Trong thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển nước, chúng ta nên lựa chọn hoa có màu trắng vì sẽ dễ dàng quan sát kết quả hơn.
Câu 4: Trong thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển nước, nếu cắm cành hoa hồng trắng vào dung dịch màu tím thì
A. lá cây sẽ chuyển sang màu đỏ.
B. cánh hoa sẽ chuyển sang màu tím.
C. kích thước cánh hoa sẽ tăng lên.
D. kích thước lá cây sẽ tăng lên.
Hướng dẫn
Đáp án đúng là: B
Trong thí nghiệm trên, nước được vận chuyển từ thân lên lá và hoa. Tuy nhiên, lá hoa hồng có màu xanh nên khó nhận biết sự thay đổi màu còn cánh hoa sẽ xuất hiện hiện tượng đổi màu rõ rệt từ trắng sang tím.
Câu 5: Từ kết quả thí nghiệm chứng minh quá trình thoát hơi nước ở lá, ta thấy giấy cobalt chloride chuyển
A. từ màu xanh thành màu hồng.
B. từ màu xanh thành màu cam.
C. từ màu xanh thành màu vàng.
D. từ màu hồng thành màu xanh
Hướng dẫn
Đáp án đúng là: A
Kết quả thí nghiệm chứng minh quá trình thoát hơi nước ở lá là giấy cobalt chloride chuyểntừ màu xanh thành màu hồng. Do khi khô, giấy cobalt chloride có màu xanh, khi ẩm giấy chuyển màu hồng, chứng tỏ lá có sự thoát hơi nước.
Câu 6: Ở thí nghiệm chứng minh quá trình thoát hơi nước ở lá, vì sao mặt dưới của lá có sự chuyển màu nhanh và đậm hơn mặt trên?
A. Do mặt dưới có ít khí khổng hơn mặt trên.
B. Do mặt dưới có lớp cutin dày.
C. Do mặt dưới có nhiều khí khổng hơn mặt trên.
D. Do mặt trên có nhiều khí khổng hơn mặt dưới.
Hướng dẫn
Đáp án đúng là: C
Ở thí nghiệm chứng minh quá trình thoát hơi nước ở lá, mặt dưới của lá có sự chuyển màu nhanh và đậm hơn mặt trêndo mặt dưới có nhiều khí khổng hơn mặt trên.
Câu 7: Khi quan sát tiêu bản tế bào biểu bì mặt dưới của lá thài lài tía, thấy xuất hiện các cấu trúc gồm hai tế bào hình hạt đậu úp vào nhau. Các cấu trúc này là loại tế bào nào của lá?
A. Tế bào mô giậu.
B. Tế bào biểu bì.
C. Tế bào mạch gỗ.
D. Tế bào khí khổng.
Hướng dẫn
Đáp án đúng là: D
Khí khổng được cấu tạo gồm hai tế bào hình hạt đậu úp vào nhau tạo thành khe khí khổng. Khí khổng thường phân bố nhiều ở biểu bì mặt dưới của lá.
Câu 8: Để quan sát rõ tế bào khí khổng, cần phải lưu ý điều gì khi tách lớp biểu bì?
A. Cần phải tách lớp biểu bì thật ngắn.
B. Cần phải tách lớp biểu bì thật dài.
C. Cần phải tách lớp biểu bì thật dày.
D. Cần phải tách lớp biểu bì thật mỏng.
Hướng dẫn
Đáp án đúng là: D
Để quan sát rõ tế bào khí khổng cần phải tách lớp biểu bì thật mỏng vì nếu tách lớp tế bào dày thì các tế bào bị chồng lên nhau sẽ khó quan sát được.
Câu 9: Khi tưới nước chăm sóc cây, tưới nước hợp lí sẽ
A. làm cây mất cân bằng nước.
B. giúp cây ra hoa trái mùa vụ.
C. đảm bảo trạng thái cân bằng nước trong cây.
D. giúp cây sinh trưởng tốt mà không cần bổ sung chất dinh dưỡng.
Hướng dẫn
Đáp án đúng là: C
Khi thực hành tưới nước chăm sóc cây, tưới nước hợp lí sẽđảm bảo trạng thái cân bằng nước trong cây.
Câu 10: Biểu hiện của cây khi bị mất cân bằng nước là
A. gân lá và lá chuyển màu nâu.
B. cây bị còi cọc, chóp lá hóa vàng.
C. lá có vết hoại tử.
D. cây héo, lá rụng dần, thậm chí là chết.
Hướng dẫn
Đáp án đúng là: D
Biểu hiện của cây khi bị mất cân bằng nước là cây héo, lá rụng dần, thậm chí là chết.
Câu 11: Thủy canh và khí canh là phương pháp
A. trồng cây trên đất, dinh dưỡng được cung cấp cho cây dưới dạng các chất khoáng hòa tan trong dung dịch trồng cây.
B. trồng cây không cần đất, dinh dưỡng được cung cấp cho cây dưới dạng các chất khoáng hòa tan trong dung dịch trồng cây.
C. trồng cây trên đất, dinh dưỡng được cung cấp cho cây dưới dạng phân bón.
D. trồng cây không cần đất, chỉ cần tưới nước cho cây.
Hướng dẫn
Đáp án đúng là: B
Thủy canh và khí canh là phương pháptrồng cây không cần đất, dinh dưỡng được cung cấp cho cây dưới dạng các chất khoáng hòa tan trong dung dịch trồng cây.
Câu 12: Trong thí nghiệm chứng minh quá trình vận chuyển nước ở thân, khi dùng dao cắt ngang phần thân và quan sát thì thấy xuất hiện những chấm có màu đậm trùng với màu của dung dịch nước màu. Những chấm có màu đậm này chính là
A. mạch gỗ của thân.
B. biểu bì của thân.
C. mạch rây của thân.
D. khí khổng của thân.
Hướng dẫn
Đáp án đúng là: A
Nước được vận chuyển trong mạch gỗ trong thân để đi lên lá và hoa → Những chấm có màu đậm xuất hiện ở lát cắt ngang thân trong thí nghiệm trên chính là mạch gỗ của thân.
Câu 13: Trong thí nghiệm chứng minh quá trình hấp thụ nước ở rễ, vì sao phải nhỏ một giọt dầu vào mỗi ống nghiệm?
A. Để rễ cây có thể hấp thụ dầu.
B. Để rễ cây có thể hấp thụ được nhiều nước hơn.
C. Để tăng cường sự thoát hơi nước.
D. Để tránh sự thoát hơi nước.
Hướng dẫn
Đáp án đúng là: D
Trong thí nghiệm chứng minh quá trình hấp thụ nước ở rễ, nhỏ một giọt dầu vào mỗi ống nghiệmđể tránh sự thoát hơi nước, làm ảnh hưởng đến kết quả thí nghiệm.
Câu 14: Trong thí nghiệm chứng minh lá thoát hơi nước, khi đặt giấy đã tẩm dung dịch CoCl2 vào lá cần dùng lam kính bao bên ngoài giấy và dùng kẹp giữ nhằm mục đích
A. ngăn cản sự ảnh hưởng của độ ẩm trong không khí làm ảnh hưởng đến tính chính xác của thí nghiệm.
B. ngăn cản sự ảnh hưởng của nồng độ O2 trong không khí làm ảnh hưởng đến tính chính xác của thí nghiệm.
C. ngăn cản sự ảnh hưởng của nồng độ CO2 trong không khí làm ảnh hưởng đến tính chính xác của thí nghiệm.
D. ngăn cản sự ảnh hưởng của nồng độ cường độ ánh sáng làm ảnh hưởng đến tính chính xác của thí nghiệm.
Hướng dẫn
Đáp án đúng là: A
Giấy thấm tẩm dung dịch CoCl2 đã sấy khô rất nhạy cảm với độ ẩm → Trong thí nghiệm chứng minh lá thoát hơi nước, khi đặt giấy đã tẩm dung dịch CoCl2 vào lá cần lam kính bao bên ngoài giấy và dùng kẹp giữ nhằm mục đích để tạo một hệ thống kín để ngăn cản sự ảnh hưởng của độ ẩm trong không khí làm ảnh hưởng đến tính chính xác của thí nghiệm.
Câu 15: Đâu không phải là ưu điểm của phương pháp khí canh so với phương pháp trồng cây trên đất?
A. Ít bị tấn công bởi sâu bệnh hại.
B. Tiết kiệm diện tích, năng suất tăng.
C. Tiết kiệm nước; kiểm soát được nguồn chất dinh dưỡng đầu vào, tránh dư thừa.
D. Chi phí đầu tư cao, kĩ thuật canh tác cao.
Hướng dẫn
Đáp án đúng là: D
Chi phí đầu tư cao, kĩ thuật canh tác cao là điểm hạn chế của phương pháp khí canh so với phương pháp trồng cây trên đất.