I. Khái niệm hydrocarbon và alkane

• Hydrocarbon là hợp chất hữu cơ chỉ chứa C và H.
• Alkane là hydrocarbon mạch hở, chỉ có liên kết đơn.
• Công thức chung: C_nH_2n+2 (n ≥ 1, n nguyên).

II. Tính chất hóa học

1. Phản ứng cháy

Alkane cháy trong oxi tạo CO₂ và H₂O, đồng thời tỏa nhiều nhiệt.

2. Cháy không hoàn toàn

• Thiếu oxi tạo khí CO độc và muội than.
• Alkane khá bền, ở điều kiện thường ít phản ứng với axit và bazơ.

III. Ứng dụng

• Methane: nhiên liệu, sản xuất H₂.
• Propane, butane: khí hóa lỏng (LPG), bếp gas, bật lửa.
• Alkane lỏng: xăng, dầu hỏa, diesel, nhiên liệu phản lực.
• Paraffin: nến, chống thấm.

V. Câu hỏi ôn tập

1. Hydrocarbon là gì?
2. Alkane là gì?
3. Viết công thức chung của alkane.
4. Kể tên các alkane từ C₁ đến C₄.
5. Viết PTHH cháy của methane.
6. Viết PTHH cháy của butane.
7. Sản phẩm cháy hoàn toàn của alkane là gì?
8. Vì sao alkane được dùng làm nhiên liệu?
9. Cháy không hoàn toàn tạo chất gì?
10. Nêu 3 ứng dụng của alkane.

VI. Ôn tập

1. Hydrocarbon là gì?

   Trả lời: Hydrocarbon là hợp chất hữu cơ chỉ chứa hai nguyên tố cacbon (C) và hiđro (H).

2. Alkane là gì?

   Trả lời: Alkane là hydrocarbon no, mạch hở, trong phân tử chỉ chứa các liên kết đơn giữa các nguyên tử cacbon.

3. Viết công thức chung của alkane.

   Trả lời: Công thức chung của alkane là C_nH_2n+2 (với n ≥ 1).

4. Kể tên các alkane từ C₁ đến C₄.

   Trả lời:

   • CH₄: Methane
   • C₂H₆: Ethane
   • C₃H₈: Propane
   • C₄H₁₀: Butane
5. Viết phương trình hóa học cháy của methane.
   CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O
6. Viết phương trình hóa học cháy của butane.
   2C₄H₁₀ + 13O₂ → 8CO₂ + 10H₂O
7. Sản phẩm cháy hoàn toàn của alkane là gì?

   Trả lời: Khi cháy hoàn toàn trong oxi, alkane tạo thành khí cacbon đioxit (CO₂) và nước (H₂O), đồng thời tỏa nhiều nhiệt.

8. Vì sao alkane được dùng làm nhiên liệu?

   Trả lời: Vì alkane cháy tỏa nhiều nhiệt, dễ sử dụng và là nguồn cung cấp năng lượng hiệu quả nên được dùng làm nhiên liệu.

9. Cháy không hoàn toàn tạo chất gì?

   Trả lời: Khi thiếu oxi, alkane cháy không hoàn toàn tạo khí cacbon monoxit (CO), muội than (C) và nước (H₂O).

10. Nêu 3 ứng dụng của alkane.

    Trả lời:

    • Làm nhiên liệu như khí gas, xăng, dầu.
    • Sản xuất hiđro và nhiều hóa chất khác.
    • Sản xuất paraffin dùng làm nến, chống thấm và bảo quản.